| • DERMATOLOGIA OGÓLNA
• WIELOKIERUNKOWA TERAPIA TRĄDZIKU POSPOLITEGO I RÓŻOWATEGO, ŁUSZCZYCY
Trądzik pospolity jest na tyle łatwym diagnostycznie schorzeniem, że badania diagnostyczne wykonuje się bardzo rzadko. W przypadku trądziku bardzo długo utrzymującego się i nie poddającego się standardowemu leczeniu wykonujemy:
- posiew standardowy w celu określenia czy nie doszło do dodatkowego zakażenia innymi bakteriami niż bakteriami beztlenowymi z grupy Propionibacterium acnes, swoistymi dla trądziku (np. gronkowcem złocistym)
- posiew na specjalne podłoże (dla bakterii beztlenowych) w celu określenia wrażliwość bakterii Propionibacterium acnes na antybiotyki: tetracykliny, makrolity i inne stosowane w terapii trądziku
- testy identyfikujące wrażliwość na pokarmy, dodatki do żywności itp.
Nowoczesne leczenie trądziku pospolitego polega na zapobieganiu zatykania gruczołów łojowych. Leki ograniczają złuszczanie komórek w przewodach i rozrzedzają zbyt gęstą wydzielinę łojową. Im wcześniej rozpocznie się leczenie tym lepiej. Zaskórniki dają początek krostom – ograniczając ich powstanie możemy zatrzymać trądzik.
Leczenie:
- farmakologia ogólna i miejscowa ordynowana przez lekarza specjalistę chorób skóry
- laser FRAXEL
- peelingi medyczne
- mikrodermabrazja
- IPL/ VPL - terapia fotodynamiczna
- laserowy piling węglowy
- HYDRAFACIAL - podciśnieniowe, głębokie oczyszczanie skóry połączone z pilingiem
Trądzik różowaty jest przewlekłą chorobą skóry. Jej występowanie ograniczone jest zazwyczaj do skóry twarzy i niekiedy oczu. Choroba ma przebieg przewlekły z okresowymi zaostrzeniami. Częstość występowania trądziku różowatego oceniana jest na 10%. Oznacza to, że co dziesiąty Polak choruje na tę chorobę (14% chorych to kobiety, a 5% mężczyźni).
Diagnostyka w trądziku różowatym polega na:
- stwierdzenia czy przyczyną przewlekłego stanu zapalnego skóry twarzy nie jest zbyt duża ilość roztoczy z gatunku Demodex folliculorum. Badanie polega na pobraniu materiału z powierzchni skóry np. za pomocą substancji szybkoschnących np. Super Glue i obejrzeniu tak utrwalonego naskórka w mikroskopie. Stwierdzenie w polu widzenia powyżej 5-6 roztoczy upoważnia nas do zastosowania w terapii dodatkowo substancji roztoczobójczych: pochodnych siarki lub nowszej generacji substancji chemicznych
- wykonaniu diagnostyki, takiej jak w przypadku alergii (testy prick, prick by prick, rozszerzonych testów kontaktowych o składniki kosmetyków)
- diagnostyce hormonalnej, głównie dotyczącej funkcji tarczycy
- diagnostyce przewodu pokarmowego: niedokwaśność żołądka, choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy nadkażona bakteriami Helicobacter pylori
Terapia:
- leki doustne o działaniu przeciwzapalnym i przeciwhistaminowym
- suplementy diety o działaniu zmniejszającym stan zapalny i wrażliwość naczyń krwionośnych
- dermo kosmetyki
- terapie laserowe
o VPL, IPL , ELOS
o Terapia fotodynamiczna
Łuszczyca należy do najczęstszych chorób skóry. Dotyczy w równym stopniu obu płci. Choruje ok. 2-3 % populacji. Nie jest chorobą zakaźną, nie można się więc nią zarazić.
Najważniejsze informacje:
- nie jest chorobą zakaźną, nie można się nią zarazić
- jest chorobą ogólnoustrojową
- u podłoża tego schorzenia leży defekt genetyczny, łuszczyca może występować rodzinnie
- na podstawie badań genetycznych wyróżnia się dwa typy łuszczycy:
typ I (młodzieńczy), ujawnia się zwykle przed 40 rokiem życia, ma cięższy przebieg, częściej zdarza się rodzinnie;
typ II (dorosłych), ujawnia się po 40 roku życia, przebieg choroby łagodniejszy, rzadko występuje rodzinnie.
- lokalizacja zmian chorobowych
o SKÓRA: najczęstsza lokalizacja to okolice łokci, kolan, kręgosłupa krzyżowego, fałdy skórne - pachwiny, pachy, skóra głowy, twarz, nierzadka lokalizacja to narządy płciowe, zmiany mogą zajmować różna powierzchnię
o PAZNOKCIE: może być to jedyna lokalizacja zmian łuszczycowych lub towarzyszyć zmianom skórnym. Objawy to: punkcikowate wgłębienia w płytce (tzw. objaw naparstka), nadmierne rogowacenie, zmiana zabarwienia na żółto-brunatną (tzw. objaw plamy olejowej), rozwarstwienie płytek paznokciowych
o STAWY: procesem chorobowym mogą być zajęte drobne i duże stawy, często niesymetrycznie
- czynniki sprzyjające wysiewowi zmian łuszczycowych:
o ostre infekcje, przede wszystkim angina, grypa
o infekcje przewlekłe np. stany zapalne wokół zębów , zatok , migdałków podniebiennych, pęcherzyka żółciowego
o niektóre leki: antybiotyki np. tetracykliny, leki „nasercowe” np. Propranolol
o stres
o mechaniczne drażnienie skóry – drapanie , szczotkowanie itp.
o doustne stosowanie preparatów sterydowych
- profilaktyka:
o leczenie wszystkich ognisk zakażenia (zęby, zatoki itp.)
o zapobieganie ostrym infekcjom
o unikanie stosowania ww leków
o neutralizacja stresu, niekiedy we współpracy z psychologiem
o właściwa pielęgnacja skóry
o właściwe odżywianie - zmniejszenie ilości tłuszczów zwierzęcych, nadmiaru białka. Wprowadzenie do diety tranu - ze względu na dużą ilość alkilogliceroli i kwasów tłuszczowych
- leczenie: jest bardzo złożone, długotrwałe i dobierane indywidualnie dla konkretnego pacjenta. Ogólne zasady leczenia:
o MIEJSCOWE:
- I etap leczenia obejmuje usunięcie łusek pokrywających zmiany łuszczycowe
- II etap, po usunięciu łusek polega na zmniejszeniu - zredukowaniu zmian łuszczycowych. Do tego celu wykorzystujemy: cignolinę, preparaty dziegciowe, pochodne witaminy D, leki immunomodulujące, maści sterydowe (z dużą ostrożnością). Najbardziej efektywną metodą jest tzw. fototerapia. Do leczenia łuszczycy wykorzystuje się promieniowanie ultrafilotewe A i/lub B. Fototerapie można kojarzyć z innymi metodami.
o OGÓLNE: leczenie ogólne prowadzone jest indywidualnie. W terapii najczęściej stosuje się:
- pochodne witaminy A np. Neotigason
- metotrexat
- cyklosporynę (Equral, Sandimmum Neoral)
- inne leki o mniejszej efektywności np. sulfasalazynę
- obecnie wprowadzane są do terapii tzw. leki biologiczne, wpływają hamująco lub regulująco na procesy zapalne w ogniskach łuszczycowych
• ALERGICZNE CHOROBY SKÓRY
Do alergicznych chorób skóry zaliczamy:
- pokrzywki
- wyprysk kontaktowy
- atopowe zapalenie skóry (z pewnymi zastrzeżeniami dla specyficznego przebiegu tej choroby)
Alergeny, czyli substancje uczulające mogą przeniknąć do ustroju pięcioma różnymi drogami:
1. droga wziewna (inhalacyjna) - tą drogą, przez drogi oddechowe, dostają się np. pyłki roślin, roztocze kurzu, zarodniki grzybów pleśniowych.
2. droga pokarmowa - przez błonę śluzową przewodu pokarmowego wchłaniają się alergeny pokarmowe np. białka mleka, jaja itp.
3. droga przezskórna - droga ta jest charakterystyczna dla alergenów kontaktowych np. nikiel, chrom, środki chemiczne
4. droga pozajelitowa - w zasadzie ta droga jest zarezerwowana dla leków, które podawane są w formie iniekcji (zastrzyków) dożylnych lub domięśniowych
5. niektóre alergeny dostają się w sposób bardzo charakterystyczny; do tej grupy należą np. jady owadów błonkoskrzydłych np. jad os, pszczół, szerszeni.
Każda klasyfikacja lub podział są zawsze pójściem na kompromis. W przypadku powyższej klasyfikacji jest podobnie, ponieważ niektóre alergeny wziewne mogą uczulać na drodze pokarmowej, a nawet kontaktowej. Alergeny kontaktowe uczulają niekiedy drogą pokarmową.
PRZYKŁADY:
- Jajko jest klasycznym alergenem pokarmowym. U ludzi bardzo wrażliwych może wywołać stan zapalny na skórze, która zetknęła się z jajkiem, na przykład w trakcie przygotowania posiłku. W tym wypadku jajko działa jak alergen kontaktowy. Ale to jeszcze nie koniec. Przy dużej wrażliwości w alergii na jajko, samo wdychanie zapachu jajka może wywołać reakcje alergiczną - skurcz oskrzeli. Jajko działa wtedy jako alergen wziewny.
- Ryby - klasycznie mogą uczulać na drodze pokarmowej. Niestety, podobnie jak jajko, są w stanie wywołać reakcję alergiczną zarówno na drodze pokarmowej, wziewnej jak i kontaktowej
- Nikiel jest metalem, który najczęściej uczula na drodze kontaktowej. U osób wrażliwych wywołuje także odczyny alergiczne na drodze pokarmowej, na przykład po spożyciu pokarmów zawierających większa ilość niklu
- Antybiotyk, penicylina, uczula po podaniu do organizmu w formie zastrzyku, tabletki, ale może wywołać odczyn alergiczny na drodze wziewnej. Osoby wrażliwe, najczęściej personel medyczny - pielęgniarki, mogą mieć problemy z alergią po wejściu do pomieszczenia, w którym był robiony zastrzyk z penicyliny.
Innym zjawiskiem, które utrudnia dokładne zdiagnozowanie pacjenta z objawami alergii, są tzw. odczyny krzyżowe oraz ukryte źródła alergenu.
Alergie krzyżowe, zwane odczynami krzyżowymi, występują wtedy, gdy organizm reaguje rekcją alergiczną na substancje podobne do właściwego alergenu. Chory uczulony na białko jaja kurzego, będzie reagował podobnie na jajo kacze, a organizm osoby uczulonej na penicylinę odpowie podobnie na podanie antybiotyku z grupy cefalosporyn.
Inne przykłady alergii krzyżowej:
- osoby uczulone na chwast bylicę mogą zareagować odczynem alergicznym po spożyciu selera
- dla innego chwastu - ambrozji, rośliną mogąca dać reakcje alergiczną jest melon
- osoby uczulone na roztocze kurzu domowego powinny bacznie obserwować swój organizm po wypiciu soku z marchwi, ponieważ związki zawarte w marchwi są podobne swoją budową do alergenów roztoczy
- osoby uczulone na lateks powinny usunąć ze swojego otoczenia roślinę fikus Benjamina oraz obserwować reakcje swojego organizmu po zjedzeniu awokado i banana, gdyż rośliny te zawierają substancje podobne do alergenu zawartego w lateksie
- osoby uczulone na pyłki traw powinny ograniczyć spożycie kiwi, pomidorów, wiśni, czereśni czy śliwek
- pyłki leszczyny dają alergię krzyżową z orzechami
- alergenem krzyżowym dla pyłku brzozy są substancje zawarte w surowym jabłku
- w przypadku alergii na dorsza trzeba wystrzegać się spożywania innych ryb np. śledzia, karpia, węgorza
- pacjenci uczuleni na balsam peruwiański powinni unikać pewnych przypraw - goździków, cynamonu, wanilii, coca-coli, gum do żucia
Ukryte źródła alergenów
Jest to kolejny bardzo poważny problem, utrudniający dokładne zdiagnozowanie pacjenta oraz efektywną profilaktykę. Ukryte źródła alergenu:
- w przypadku alergii na nikiel powinniśmy wiedzieć, że oprócz klasycznych źródeł niklu: metalowe napy, bransolety, klamry itp., nikiel występuje w pokarmach przechowywanych w puszkach metalowych (konserwach). Inne skryte źródła to: woda wodociągowa, pomidor, cebula, grzyby, szpinak, kakao, czekolada
- chrom jest kolejnym klasycznym alergenem kontaktowym, zawartym w cemencie farbie drukarskiej, roztworach galwanicznych. Na chrom możemy natknąć się także w źle wygarbowanej skórze - będą wtedy uczulać nas skórzane sandały, buty itp. oraz skórzane paski od zegarka. Osoby wrażliwe mogą zareagować reakcją alergiczną po spożyciu przypraw -tymianku, pieprzu czarnego, goździków
- osoby uczulone na jajko mogą zareagować dusznością po przespaniu się na poduszce z pierza
- bardzo popularny alergen - pyłki roślin - zawarty jest w olbrzymiej ilości w miodzie. Jedzenie miodu przez osoby uczulone na pyłki traw może skończyć się reakcjami zapalnymi np. katar, kaszel, ból brzucha
- okazuje się, że penicylina może znajdować się tam, gdzie byśmy się nigdy jej nie spodziewali, np. w żywności (podawanie antybiotyków zwierzętom lub dodawanie bezpośrednio do żywności)
- osoby uczulone na jajko powinny pamiętać, że znajduje się ono dodatkowo w makaronie (oczywiście jajecznym), panierce, lodach, herbatnikach, sosach,
- inne możliwe reakcje alergiczne u osób uczulonych na jajko mogą wystąpić po zjedzeniu mięsa kurczaka oraz podaniu szczepionki przeciwko odrze i ospie
- uczulające białka mleka krowiego mogą zaskoczyć nas np. w różnego rodzaju wysokoprzetworzonej żywności np. paluszki rybne, słodycze, lody
Olbrzymia ilość krzyżowych oraz skrytych źródeł alergenów powoduje dla lekarzy duże problemy z prawidłowym postawieniem diagnozy i tym samym z efektywnym leczeniem. Mam nadzieję, że opisane przykłady choć w minimalnym stopniu pomogą Państwu w doskonaleniu umiejętności samoobserwacji, co przyczyni się do zwiększenia komfortu życia i ustaleniu prawidłowego rozpoznania, w myśl zasady:
Jest alergen – jest choroba, nie ma alergenu – nie ma choroby
DIAGNOSTYKA
TESTY WYKRYWAJĄCE ALERGIE NA ALERGENY WZIEWNE - kurz, pyłki , pleśnie
- prick (punktowe)
- w przypadku atopowego zapalenie skóry dodatkowo wykonujemy testy kontaktowe z alergenami wziewnymi oraz naturalnymi np. kurz z pokoju chorego, sierść własnego zwierzaka itp. Badany alergen umieszczamy w specjalnych metalowych komorach na plecach pacjenta na okres 24-48 godzin
- badanie krwi na obecność swoistych przeciwciał klasy IgE i/lub IgG
TESTY WYKRYWAJĄCE ALERGIE NA POKARMY
- prick (punktowe)
- prick by prick (z tzw. alergenami naturalnymi: bezpośrednio z badanego pokarmu np. selera, pomidora, sera itp.)
- w przypadku atopowego zapalenie skóry dodatkowo wykonujemy testy kontaktowe z alergenami pokarmowymi oraz naturalnymi pokarmami. Badany alergen lub pokarm umieszczamy w specjalnych komorach na plecach pacjenta na okres 24-48 godzin
- badanie krwi na obecność swoistych przeciwciał klasy IgG i/lub IgG
TESTY WYKRYWAJĘCE ALERGIĘ KONTAKTOWĄ - badana substancja (alergen) umieszczana jest w specjalnych komorach na plecach pacjenta na okres 24-48 godzin
- testy kontaktowe standardowe: metale (chorm, nikiel, kobalt), pochodne gumy, żywice, tzw. związki paragrupy (parafenylenodiamina), podłoża maści, formalina, kalafonia, balsam peruwiański,
- testy kontaktowe ze składowymi kosmetyków: m.in. konserwanty, zapachy,
- testy kontaktowe z alergenami naturalnymi
OCENA RÓWNOWAGI BIOLOGICZNEJ FLORY BAKTERYJNEJ JELIT
• CHOROBY SKÓRY W CIĄŻY
Najczęstszą przyczyną pojawienia się określonych schorzeń lub zmian w obrębie skóry w okresie ciąży są złożone zjawiska (hormonalne, metaboliczne, naczyniowe) zachodzące w tym czasie w organizmie kobiety. W związku z przebiegiem tych zmian oraz ich wpływem na obecny i dalszy stan zdrowia kobiety wyróżniamy dwie grupy zmian:
I. FIZJOLOGICZNE
a. Zmiany barwnikowe
- przemijające
o przebarwienie skóry brzucha między pępkiem a spojeniem łonowym
o przebarwienie narządów płciowych
o przebarwienie w obrębie sutków
- utrwalone:
o u 70% kobiet pojawia się ograniczone przebarwienie skóry w obrębie twarzy tzw. maska ciążowa
o pojawiają się nowe znamiona barwnikowe („pieprzyki")
o mogą powiększać się już istniejące znamiona barwnikowe
b. Zmiany naczyniowe
- przemijające
o zapalenie dziąseł
o obrzęki twarzy, dłoni, stóp
o rumień dłoni
o drobne, gwiaździste rozszerzone naczynia tzw. pajączki
- utrwalone
o punkty rubinowe - punktowo, kuliście poszerzone naczynia krwionośne
o żylaki podudzi
c. Zmiany w obrębie włosów - w okresie ciąży dochodzi do zjawiska określanego jako synchronizacja wzrostu włosów. Objawia się to zahamowaniem wypadania włosów i zwiększeniu ich ilości. Niestety 3-6 miesięcy po porodzie dochodzi do nadmiernego wypadania włosów. Na całe szczęście włosy odrastają.
d. Zmiany w obrębie gruczołu łojowego - w początkowych miesiącach może dojść do zmniejszenia wydzielania łoju. W ostatnich 3 miesiącach oraz w okresie karmienia piersią wydzielanie łoju przez gruczoły łojowe może się zwiększyć.
e. Zmiany w obrębie gruczołu potowego - u części kobiet pocenie nasila się
II. PATOLOGICZNE
W okresie ciąży bardzo rzadko pojawiają się choroby związane tylko z trwająca ciążą. Do najczęstszych zaliczamy:
- Świąd skóry ciężarnych - związany jest z wolniejszą i mniej wydajną pracą przeciążonej wątroby - wzrasta ilość niezmetabolizowanych związków chemicznych np. żółci, które drażnią zakończenia nerwowe powodując świąd.
- Swędzącą osutkę pokrzywkowo-grudkową - zmiany, swędzące grudki ogniska rumieniowo-obrzękowe, lokalizują się na skórze brzucha, rozpoczynają się w ostatnim trymestrze ciąży, po porodzie ustępują. U ok. 60% kobiet z tym schorzeniem wykrywa się ogniskach zmian skórnych obecność płodowego (męskiego) DNA. Zjawisko to nazywa się mikrochimeryzmem.
Leczenie: miejscowe
- Opryszczkę (pemfigoid) ciężarnych - jest to choroba autoimmunologiczna, może powracać w kolejnych ciążach. Na skórze (początkowo brzucha, następnie kończynach), pojawiają się pęcherze, którym towarzyszy silny świąd. W przypadkach o ciężkim przebiegu leczy się doustnymi sterydami.
- Liszajec opryszczkowaty - schorzenie jest bardzo rzadkie i jest jedną z odmian uogólnionej łuszczycy krostkowej. Charakterystycznym objawem jest wysiew krost - drobnych pęcherzyków wypełnionych treścią ropną.
• CHOROBY PAZNOKCI
Zmiany, jakie mogą dotyczyć płytki paznokciowej:
1. zgrubienie paznokci - zgrubienie może być ograniczone tylko do wolnego brzegu paznokcia lub obejmować całą płytkę paznokciową. Ekstremalnym zgrubieniem paznokcia jest tzw. szponowatość. Szponowatość występuje najczęściej u osób starszych i dotyczy paluchów. Przyczyną tych ogromnych uszkodzeń paznokcia jest najczęściej zaburzenie krążenia w obrębie stóp. Niekiedy szponowatość może być spowodowana przez ciasne obuwie oraz „zapominanie” o systematycznym obcinaniu paznokci.
Inne przyczyny szponowatości to:
- choroby skóry: łuszczyca, rybia łuska, kiła, pęcherzyca
- przyczyny miejscowe: urazy stóp, wady rozwojowe stóp
- przyczyny ogólnoustrojowe: przewlekła niewydolność żylna, zakrzepowe zapalnie żył, zaburzenia obwodowego układu nerwowego, podeszły wiek. Niekiedy szponowatość jest wynikiem odziedziczenia skłonności do tego schorzenia.
Powracając do „normalnych” zgrubień paznokci, główną ich przyczyną są:
- choroby skóry: łuszczyca, liszaj płaski, grzybica, wyprysk
- nieprawidłowe odżywienie płytki paznokciowej na skutek chorób ogólnoustrojowych lub zaburzeń mikrokrążenie w kończynach dolnych
2. oddzielanie się płytki paznokciowej - od wolnego brzegu płytki paznokciowej lub z jego bocznych regionów dochodzi do „odchodzenia” płytki od łożyska. Wynikiem tego jest ból, zmiana barwy (w pustej przestrzeni gromadzą się zanieczyszczenia).
Przyczyny oddzielania się płytki paznokciowej:
- urazy, szczególnie te, które powodują powstanie krwiaka
- toksyczne działanie substancji chemicznych np. detergenty zawarte w proszkach do prania, cement
- niewłaściwa pielęgnacja paznokci
- zakażenia: grzybicze, drożdżakowe, wirusowe np. brodawki, świerzb
- leki, najczęściej są to antybiotyki. Cześć z tych antybiotyków powoduje tzw. fotoonycholize. W organizmie chorego, który przyjmuje antybiotyk lub inny chemioterapeutyk pod wpływem promieniowania ultrafioletowego (słońce, solarium) dochodzi do uszkodzenia płytki paznokciowej pod postacią oddzielenia płytki
- nadmierne moczenie dłoni (kucharze, barmani, gospodynie domowe)
- choroby skóry: łuszczyca, liszaj płaski, łysienie plackowate, atopowe zapalenie skóry, wyprysk, nadmierna potliwość
- choroby ogólnoustrojowe: zaburzenia krążenia obwodowego, zarówno żylne jak i tętnicze, nadczynność i niedoczynność tarczycy, cukrzyca, niedobór żelaza
- ciąża
- noszenie niewygodnego, ciasnego obuwia
3. zapalenie wału paznokciowego - Objawem tego schorzenia jest stan zapalny wału paznokciowego (obrzmienie, zaczerwienienie, ból). Przyczyną gwałtownie przebiegającego zapalenia są najczęściej bakterie. Należy pamiętać, by podjąć leczenie natychmiast po wystąpieniu objawów, ponieważ w przeciwnym razie może dojść do trwałego uszkodzenia płytki paznokciowej.
Do najczęstszych przyczyn przewlekłego lub nawracającego zapalenia wału paznokciowego należą grzyby drożdżopodobne. Przewlekle zmiany występują najczęściej u osób narażonych na stałe oddziaływanie wilgoci lub liczne mikrourazy. Z tego względu najczęściej chorują na tę postać kucharze, kelnerzy, pielęgniarki, kosmetyczki. Inne przyczyny zapalenia wału paznokciowego to infekcje wirusowe, leki (pochodne witaminy A), kosmetyki, ssanie palca.
W przebiegu licznych schorzeń dermatologicznych istnieje skłonność do występowania tego schorzenia. Do schorzeń tych należą: wyprysk, liszaj paski, atopowe zapalenie skóry, wrastające paznokcie, pęcherzyce, łuszczyca, odmrożenia. Niekiedy skłonność do podrażnień współistnieje z niedoborem cynku lub przewlekłym zapaleniem naczyń krwionośnych. Chorobą, która szczególnie predysponuje do wystąpienia tego schorzenia jest cukrzyca.
4. zmiana zabarwienie paznokci - kolor paznokcia zależy od przejrzystości płytki paznokciowej, jej przylegania do łożyska. Wpływ na kolor paznokcia ma także stan tkanek leżących pod płytką.
KOLOR ŻÓŁTY
Przyczyna: grzybica, łuszczyca, zespół żółtych paznokci, lakiery do paznokci, żółtaczka, AIDS
leki: tetracyklina, karoten, sole złota, witamina D
KOLOR BRĄZOWY
Przyczyna: leki i barwniki, np. tertracyklina, sulfonamidy, cignolina, nadmanganian potasu, azotan srebra, kosmetyki: henna, lakiery do paznokci, choroby tarczycy, ciąża, nikotyna, niedożywienie
KOLOR CZARNY
Przyczyna: znamiona barwnikowe, urazy, czerniak złośliwy, leki, grzybice
KOLOR NIEBIESKI
Przyczyna: leki np. przeciwmalaryczne, tertracyklina, choroba Wilsona
KOLOR ZIELONY
Przyczyna: infekcja pałeczką ropy błękitnej, krwiak, choroby pęcherzowe
KOLOR CZERWONY
Przyczyna: naczyniak, liszaj płaski, reumatoidalne zapalnie stawów, leki np. heparyna
a. bielactwo paznokci - najczęściej spotykana zamiana zabarwienia płytki paznokciowej. Bielactwo paznokci można podzielić na wrodzone lub nabyte oraz na bielactwo częściowe lub całkowite, gdy zajęta jest cała płytka paznokciowa. Przyczynami białego zabarwienia paznokci mogą być:
- schorzenia dermatologiczne np. łysienie plackowate, łuszczyca
- choroby ogólnoustrojowe np. choroby serca (niewydolność), niewydolność nerek, marskość wątroby
- zaburzenia metaboliczne np. niedobór białka, cynku, obniżony poziom wapnia
- zatrucie metalami ciężkimi
- przeszczep nerek lub innych narządów
- urazy płytki paznokciowej
- zakażenia (grzybice), trąd
- niedokrwistość
- nadmierna potliwość
- czynniki zewnętrzne np. lakier do paznokci, nieprawidłowo wykonany manicure czy pedicure
b. żółte zabarwienie paznokci - nieprawidłowość tę spotyka się najczęściej w przewlekłych zakażeniach, w przebiegu łuszczycy i w tzw. zespole żółtych paznokci. Może im towarzyszyć też obrzęk limfatyczny, uszkodzenie układu oddechowego oraz żółtej barwy płytki paznokciowej
5. zaburzenia występujące w fazie wzrostu paznokcia
- nadmierna łamliwość
- rozszczepienie
- naparstkowanie - powierzchnia paznokcia przypomina powierzchnię naparstka. Objaw ten występuje w łuszczycy, łysieniu plackowatym, wyprysku, liszaju płaskim, u osób leczonych arechiną, u kobiet stosujących zmywacze do paznokci zawierających aceton
- bruzdowanie poprzeczne i/lub podłużne
- szorstkość
- złuszczanie, czasami całkowite, płytki paznokciowej
Mimo wielu prób wyjaśnienia tych dokuczliwych i bardzo często występujących nieprawidłowości w obrębie płytki paznokciowej nie udało się w sposób jednoznaczny ustalić przyczyn, które mogą powodować ww. zmian. Przyczyna tak prostego i często występującego objawu jakim jest poprzeczne pobruzdowanie paznokcia nadal nie jest znana.
Czynniki, które mogą powodować powyższe zmian:
miejscowe: urazy, obgryzanie paznokci, detergenty, oleje, paliwa, smary, rozpuszczalniki.
ogólne - choroby skóry: łuszczyca, łysienie plackowate, liszaj płaski, wyprysk, schorzenia ogólnoustrojowe: niedokrwistość z niedoboru żelaza, zaburzenia czynności tarczycy, osteoporoza, niewydolność krążenia obwodowego, dna, niedobór witaminy A, C, B6, przewlekłe schorzenia stawów, niewydolność krążenia. Bardzo często przyczyną są leki: pochodne witaminy A, złoto, leki przeciw nadciśnieniowe, witamina A. Tak duża różnorodność zmian płytki paznokciowej oraz ich liczne przyczyny powodują, że w bardzo wielu przypadkach medycyna jest bezsilna w skutecznym i trwałym leczeniu zmian w obrębie płytki paznokciowej. Bardzo często zmiany płytki są jedynym objawem przewlekłego schorzenia dermatologicznego np. łuszczycy, liszaja płaskiego.
|
